COMEX Nedir? Altın Fiyatlarında Neden Bu Kadar Sık Anılır?

Altın haberlerini okurken "COMEX'te altın vadelileri yükseldi" gibi cümlelerle mutlaka karşılaşmışsınızdır. Bazı uygulamalarda ons fiyatının yanında küçük harflerle "COMEX" yazar. Bazen de iki ayrı ekranda birbirinden biraz farklı iki ons fiyatı görürsünüz.

Bu karışıklığın nedeni, dünyada altının tek bir yerde fiyatlanmamasıdır. Londra'daki tezgâh üstü piyasa ve New York'taki COMEX, ons fiyatının oluştuğu iki büyük merkezdir. COMEX'te işlem gören ürün ise spot altın değil, vadeli sözleşmedir.

Bu rehberde COMEX'in ne olduğunu, oradaki altın sözleşmesinin nasıl çalıştığını ve haberlerde neden bu kadar sık anıldığını anlatıyoruz. Güncel ons fiyatını Altın Yorumları ana sayfasında görebilirsiniz.

COMEX nedir?

COMEX, New York merkezli bir emtia vadeli işlem borsasıdır. Adı İngilizce "Commodity Exchange" ifadesinin kısaltmasıdır. Altın, gümüş ve bakır gibi metallerin vadeli sözleşmeleri burada işlem görür.

Borsa 1994'te New York Ticaret Borsası NYMEX ile birleşti. 2008'de ise NYMEX ve COMEX, Chicago merkezli CME Group bünyesine katıldı. COMEX bugün CME Group'un borsalarından biri olarak faaliyet gösteriyor.

İşlemlerin büyük çoğunluğu artık salonda değil, elektronik platformda yapılır. Bu platform hafta içi neredeyse kesintisiz açıktır. Günde yalnızca kısa bir ara verilir. Bu yüzden Türkiye'de gece saatlerinde bile COMEX fiyatı hareket eder.

COMEX altın sözleşmesi nasıl işler?

COMEX'in ana altın sözleşmesi piyasada "GC" koduyla bilinir. Temel özellikleri şöyledir:

Bir sözleşme yaklaşık 3,1 kilogram altına karşılık gelir. Bu büyüklük bireysel yatırımcı için ağır gelebileceğinden borsada daha küçük "mikro" sözleşmeler de bulunur.

Vadeli sözleşmede alıcı ve satıcı, ileri bir tarihte belirli bir fiyattan altın alıp satmayı kabul eder. Taraflar sözleşmenin tamamını ödemez. Bunun yerine teminat yatırır. Teminat ve günlük kâr-zarar hesabını altında vadeli işlemler rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Sözleşmelerin çok küçük bir kısmı fiziki teslimatla sonuçlanır. İşlemcilerin çoğu, vade gelmeden pozisyonunu kapatır ya da bir sonraki vadeye taşır.

COMEX neden bu kadar sık anılır?

COMEX'in haberlerde öne çıkmasının birkaç nedeni vardır.

1. Şeffaf fiyat: Borsada oluşan fiyat, işlem hacmi ve açık pozisyon herkese açık yayımlanır. Londra'daki tezgâh üstü piyasada işlemler ikili yapılır ve anlık tablo bu kadar görünür değildir.
2. Yüksek hacim: COMEX altın sözleşmesi, dünyada en yoğun işlem gören metal sözleşmeleri arasında sayılır.
3. Uzun işlem saatleri: Elektronik platform sayesinde Asya ve Avrupa saatlerinde de fiyat oluşur.
4. Veri kaynakları: Pek çok haber sitesi ve uygulama ons fiyatı olarak COMEX'teki en aktif vadenin fiyatını gösterir.

Son madde önemlidir. Ekranda gördüğünüz "ons altın" bazen spot fiyat, bazen de COMEX vadeli fiyatı olabilir. İkisi arasında küçük bir fark bulunması normaldir.

COMEX fiyatı ile spot ons fiyatı neden farklıdır?

Spot fiyat, altının hemen teslimi için geçerli fiyattır. COMEX fiyatı ise ileri bir tarihteki teslim içindir. Aradaki farkın ana nedeni taşıma maliyetidir.

Altını bugün alıp vadeye kadar elde tutmanın bir maliyeti vardır: paranın faizi, saklama ve sigorta. Bu yüzden normal koşullarda vadeli fiyat spot fiyatın biraz üstündedir. Faizler yükseldikçe bu fark genişleyebilir. Vade yaklaştıkça iki fiyat birbirine yaklaşır.

Haber sitelerinde hangi vadenin gösterildiği de önemlidir. Genellikle "aktif" yani en çok işlem gören vade gösterilir. Aktif vade değiştiğinde ekrandaki fiyatta küçük bir sıçrama görülebilir. Bu, piyasada bir hareket olduğu anlamına gelmez.

Spot ve vadeli fiyat farkını spot altın ve vadeli fiyat rehberimizde adım adım anlattık. Ons biriminin kendisini ise troy ons rehberimizde açıkladık.

COMEX stokları ne anlatır?

COMEX, teslimata uygun altının saklandığı onaylı kasalardaki stokları her gün yayımlar. Bu stoklar iki gruba ayrılır:

• Eligible (uygun) stok: Borsanın teslimat için kabul ettiği standartlardaki tüm altın. Sahibi herhangi bir kurum ya da kişi olabilir.
• Registered (kayıtlı) stok: Uygun stok içinden, teslimat belgesi düzenlenmiş ve vadeli sözleşmeye teslim edilmeye hazır altın.

Bu ayrım şunu anlatır: Kasadaki altının tamamı vadeli piyasaya teslim için ayrılmış değildir. İki grup arasındaki geçişler çoğu zaman kâğıt üzerinde yapılır. Bu yüzden registered stokta bir günde görülen büyük değişim, kasaya altın girip çıktığı anlamına gelmeyebilir.

Stok verileri sosyal medyada sık sık abartılı yorumlarla paylaşılır. "Kasada altın kalmadı" gibi iddialara temkinle yaklaşmak gerekir. Tek günlük veri yerine uzun dönemli eğilime bakmak daha sağlıklıdır.

New York ile Londra fiyatı neden ayrışabilir?

Normalde New York ve Londra fiyatları birbirine çok yakındır. Aradaki küçük fark, altını bir merkezden diğerine taşımanın ve külçe biçimini değiştirmenin maliyetini yansıtır. Londra'da büyük 400 onsluk külçeler kullanılırken COMEX daha küçük külçeleri kabul eder.

Olağanüstü dönemlerde bu fark açılabilir. 2020 baharında salgın nedeniyle uçuşlar ve rafineriler aksadı. New York fiyatı Londra'nın belirgin biçimde üstüne çıktı. 2025 başında ise ABD'de gümrük vergisi tartışmaları sırasında benzer bir ayrışma görüldü. Bu dönemde büyük miktarda külçe New York kasalarına taşındı.

Bu tür ayrışmalar genellikle geçicidir. Fark açıldığında altını bir merkezden diğerine taşımak kârlı hâle gelir ve fiyatlar tekrar yakınlaşır. Londra piyasasının külçe standartlarını LBMA Good Delivery rehberimizde anlattık.

Türkiye'de altın takip eden biri için COMEX ne ifade eder?

Gram altın fiyatı, ons fiyatı ve dolar/TL kuru üzerinden hesaplanır. COMEX, ons fiyatının oluştuğu merkezlerden biri olduğu için gram altını dolaylı yoldan etkiler. Özellikle Türkiye'de akşam saatlerinde görülen fiyat değişimlerinin önemli bir kısmı New York işlem saatlerine denk gelir.

Bunu bilmek üç konuda işinize yarar:

1. Fiyat farkını anlamak: İki uygulamada farklı ons fiyatı görürseniz biri spot, diğeri vadeli olabilir.
2. Akşam hareketlerini yorumlamak: ABD veri açıklamaları sırasında COMEX'te işlem yoğunlaşır.
3. Abartılı haberleri ayıklamak: Stok ve vadeli piyasa haberlerini bağlamıyla okumak.

Akşam saatlerindeki değişimleri altın fiyatları neden gece değişir rehberimizde anlattık. Vadeli işlemler yüksek risk taşır ve kaldıraç nedeniyle kayıplar hızlı büyüyebilir. Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir.

Sık sorulan sorular

COMEX fiyatı ile ons altın fiyatı aynı şey mi? Tam olarak değil. COMEX fiyatı vadeli sözleşme fiyatıdır. Spot ons fiyatı ise hemen teslim içindir. Normal koşullarda ikisi birbirine yakın seyreder.

COMEX'te bir altın sözleşmesi kaç onstur? Ana sözleşme 100 troy onstur. Bu yaklaşık 3,1 kilogram altına denk gelir. Daha küçük mikro sözleşmeler de vardır.

COMEX'te işlem yapanlar altını teslim alır mı? Çoğu almaz. Pozisyonların büyük bölümü vade gelmeden kapatılır ya da sonraki vadeye taşınır.

Registered stok azalınca altın yükselir mi? Tek başına böyle bir kural yoktur. Bu stoktaki değişimlerin bir kısmı kâğıt üzerindeki sınıflandırmadan kaynaklanır. Güncel ons fiyatını ons altın sayfamızdan, günlük yorumları ise günlük analiz sayfamızdan takip edebilirsiniz.