Evdeki Gümüş Tepsi, Takım ve Eşyalar: Gerçek Gümüş mü, Alpaka mı, Nasıl Satılır?

Hemen her evde bir dolabın üst rafında duran bir gümüş tepsi ya da kadife kutuda bekleyen bir çatal bıçak takımı vardır. Çoğu çeyizden, bir kısmı büyükanneden kalmadır. Gümüş fiyatları konuşulmaya başlayınca akla aynı soru gelir: "Bunlar gerçekten gümüş mü, satsam ne eder?"

Cevap, eşyanın ne olduğuna bağlıdır. Evlerdeki "gümüş" eşyaların önemli bir kısmı aslında alpaka ya da gümüş kaplamadır. Bu rehberde gerçek gümüşü alpakadan nasıl ayıracağınızı, damganın ne söylediğini, kuyumcunun değeri nasıl hesapladığını ve satış öncesinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Gümüş takı bozdurmayı 925 ayar gümüş rehberimizde, gümüş birikimini ise gümüş birikimi rehberimizde ele aldık. Bu yazının konusu takı değil, ev eşyası.

Evdeki gümüş görünümlü eşyalar neden yanıltıcıdır?

Gümüş renkli bir eşyanın yapıldığı malzeme genellikle üç gruptan birine girer:

Alpaka, adında "gümüş" geçmese de gümüşe çok benzeyen bir alaşımdır. Bazı dillerde "nikel gümüşü" ya da "Alman gümüşü" diye anılır. Bu adlar yanıltıcıdır, çünkü alpakanın içinde gümüş yoktur. Alpaka eşyaların çoğu ayrıca gümüşle kaplanır. Bu yüzden ilk bakışta som gümüşten ayırmak zordur.

Tepsi, şekerlik, çatal bıçak takımı ve şamdan gibi eşyalarda alpaka ve kaplama oldukça yaygındır. Bu eşyalar işlevsel ve güzel olabilir. Ancak hurda olarak gümüş değeri taşımazlar.

Gerçek gümüş nasıl anlaşılır? Önce damgaya bakın

İlk ve en kolay adım, eşyanın üzerindeki damgayı aramaktır. Damgalar genellikle şu yerlerde bulunur:

• Tepsinin arka yüzünde, kenara yakın bir yerde
• Çatal, kaşık ve bıçağın sapının arkasında
• Şekerlik ve şamdanın taban kısmında
• Kapaklı eşyalarda kapağın iç yüzünde

Damgada görebileceğiniz bazı işaretler şunlardır:

• 925, 900, 800 gibi sayılar. Bunlar binde kaç gümüş içerdiğini gösterir. 925, binde 925 gümüş demektir.
• "Sterling" yazısı. Genellikle 925 ayar gümüşü ifade eder.
• Eski eserlerde ayar işaretleri. Osmanlı dönemi eşyalarda tuğralı damgalara rastlanabilir.
• Üretici markası. Tek başına ayar bilgisi vermez.

Damga bulmak iyi bir başlangıçtır ama tek başına yeterli değildir. Bazı eşyalar hiç damgasızdır. Bazı kaplama eşyalarda da ayar sanılabilecek sayılar ya da harfler bulunabilir. Damganın silik, eğik ya da tutarsız olması da bir uyarı işaretidir. Altın damgalarını okumayı altın damgası nasıl okunur rehberimizde anlattık. Mantık gümüşte de benzerdir.

Evde yapılabilecek basit gözlemler

Evde yapılan gözlemler kesin sonuç vermez. Ama hangi eşyayı kuyumcuya götürmeye değer olduğunu anlamanıza yardım eder.

• Aşınmış yerlere bakın. Tepsinin kenarı, çatalın ucu gibi çok kullanılan yerlerde kaplama aşınır. Altında sarımsı ya da farklı renkte bir metal görünüyorsa eşya muhtemelen kaplamadır.
• Mıknatıs deneyin. Gümüş mıknatısa yapışmaz. Güçlü bir mıknatıs eşyayı çekiyorsa içinde demir esaslı bir metal vardır. Ancak alpaka da mıknatısa yapışmaz. Bu yüzden mıknatıs gümüşü alpakadan ayırmaz.
• Ağırlığa takılmayın. Ağır bir eşya gümüş olmak zorunda değildir. Bazı şamdan ve şekerliklerin tabanı dolguludur.

Evde asit, kimyasal madde ya da çizik testi denemeyin. Bu tür testler hem sağlığınız için risklidir hem de eşyaya kalıcı zarar verebilir. Antika değeri olan bir parçada tek bir çizik bile değeri düşürebilir. Kesin sonuç için kuyumcuya gitmek en güvenli yoldur.

Kuyumcu gümüşü nasıl test eder?

Kuyumcunun elinde ev gözlemlerinden çok daha güvenilir yöntemler vardır.

1. Mihenk taşı ve test sıvıları. Kuyumcu, eşyayı görünmeyen bir noktadan özel bir taşa sürter ve bıraktığı izi test sıvılarıyla inceler. Bu yöntemin mantığını mihenk taşı nedir rehberimizde anlattık.
2. Ölçüm cihazları. Bazı kuyumcular, eşyaya zarar vermeden yüzeydeki metal oranını ölçen cihazlar kullanır.
3. Yüzey altına bakma. Kaplama şüphesi varsa kuyumcu, yüzeyin altındaki metali görmek için küçük ve görünmeyen bir noktada inceleme yapmak isteyebilir.

Test için izin vermeden önce nerede, nasıl bir işlem yapılacağını sorun. Antika ya da duygusal değeri olan bir eşyada yüzeye dokunulmasını istemeyebilirsiniz. Cihaz ölçümünün yalnızca yüzeyi okuduğunu, kaplama eşyalarda yanıltıcı olabileceğini de aklınızda tutun.

Gerçek gümüş eşyanın değeri nasıl hesaplanır?

Eşya gerçekten gümüşse kuyumcu değeri genellikle hurda gümüş mantığıyla hesaplar. Hesap üç bilgiye dayanır:

1. Gümüş kısmın ağırlığı. Dolgu, sap, cam ya da tahta parça varsa bunlar düşülür.
2. Ayar. 925 ayar bir eşyanın ağırlığının binde 925'i gümüştür.
3. Günün gümüş alış fiyatı. Kuyumcu kendi alış fiyatını uygular.

Bir örnekle düşünelim. Rakamlar gerçek değil, örnek varsayımdır. 1.000 gramlık 900 ayar bir tepsinin içindeki saf gümüş yaklaşık 900 gramdır. Kuyumcunun teklifi bu 900 gram ve o günkü gümüş alış fiyatı üzerinden şekillenir. Tepsinin sapları ya da tabanı farklı bir malzemedense bu ağırlık hesaptan çıkar.

Çatal bıçak takımlarında bıçaklara ayrıca dikkat edin. Pek çok takımda bıçağın ağzı çeliktir. Sap kısmı da içi dolgulu olabilir. Bu yüzden bıçaklar takımın gramına doğrudan eklenmez.

Gümüşte alış ve satış fiyatı arasındaki fark altına göre daha belirgin olabilir. Bu farkın nedenini gümüş birikimi rehberimizde anlattık.

Hurdaya mı satmalı, eşya olarak mı?

Gerçek gümüş bir eşyanın iki farklı değeri olabilir: içindeki gümüş ve eşyanın kendisi.

• Hurda değeri. Kuyumcu eşyayı eriteceği gümüş olarak görür. İşçilik, süsleme ve geçmiş hesaba katılmaz.
• Eşya değeri. Usta işi, eski ya da aranan bir parça; antikacı, müzayede ya da koleksiyoncu gözünde içindeki gümüşten fazla edebilir.

El yapımı, kabartma işçilikli ya da eski damgalı bir eşyanız varsa onu hemen hurdaya vermeden önce birkaç görüş almak mantıklıdır. Tersine, sıradan ve hasarlı bir parçada eşya değeri genellikle düşüktür ve hurda değeri öne çıkar.

Alpaka ve kaplama eşyalar için durum farklıdır. Kuyumcular bunları genellikle gümüş olarak almaz. Bu eşyalar ancak kullanım eşyası olarak ikinci el piyasasında değer bulabilir.

Satmadan önce yapılacaklar listesi

Evdeki gümüş eşyaları satmaya karar verdiyseniz şu adımlar işinizi kolaylaştırır:

1. Eşyaları ayırın. Damgalı olanları bir yana, damgasızları ve şüphelileri ayrı bir yana koyun.
2. Temizlerken aşındırmayın. Satış öncesinde sert parlatıcılarla ovmayın. Eski eşyalarda patina değer taşıyabilir.
3. Birkaç kuyumcudan görüş alın. Test sonucu ve teklif yerden yere değişebilir.
4. Tartıyı önünüzde görün. Gram, ayar ve düşülen parçalar size açıkça söylenmeli.
5. Değerli görünen parçalar için ayrıca sorun. Antikacı ya da müzayede evinden fikir almak işe yarayabilir.
6. Yazılı kayıt isteyin. Satılan eşya, gram, ayar ve tutar bir belgede yer almalı.

Güncel altın ve diğer değerli metal sayfalarına Altın Yorumları ana sayfasından ulaşabilirsiniz. Bu yazı yatırım ya da satış tavsiyesi değildir.

Sık sorulan sorular

Alpaka gümüş müdür? Hayır. Alpaka; bakır, nikel ve çinkodan oluşan bir alaşımdır. İçinde gümüş yoktur. Alpaka eşyalar çoğu zaman gümüşle kaplanır, bu yüzden gümüşe benzer.

Gümüş kaplama tepsinin hurda değeri var mı? Kaplamadaki gümüş çok incedir. Kuyumcular genellikle bu tür eşyaları gümüş olarak almaz. Değeri daha çok kullanım eşyası olarak belirlenir.

Damgasız bir tepsi gümüş olabilir mi? Olabilir. Özellikle eski ve el yapımı eşyalarda damga bulunmayabilir. Kesin sonuç için kuyumcuda test ettirmek gerekir.

Gümüş eşyamı evde asitle test edebilir miyim? Önermiyoruz. Asit ve kimyasallar sağlık açısından risklidir ve eşyaya kalıcı iz bırakabilir. Testi kuyumcuya bırakın.