Altın Birikiminizi Basit Bir Tabloyla Takip Etmek: Sütun Sütun Örnek

Birkaç yıldır altın biriktiriyorsunuz. Çekmecede iki gram külçe, bir çeyrek, düğünden kalma bir bilezik var. Bankada da küçük bir altın hesabı duruyor. Birisi "Toplam ne kadar altının var?" diye sorduğunda cevap vermek zorlaşıyor.

Bu rehber, o soruyu tek bir tabloyla cevaplamayı anlatıyor. Kâğıtta da, telefonda da, bir hesap tablosunda da kurabileceğiniz basit bir düzen öneriyoruz. Hangi sütunların gerektiğini, farklı altınları nasıl ortak bir birime çevireceğinizi ve değeri nasıl ölçeceğinizi örneklerle göreceksiniz.

Birikime nasıl başlanacağını ve neleri kayda geçirmeniz gerektiğini düzenli altın birikimi rehberimizde anlattık. Burada konu tablonun kendisi. Tüm rehberlere Altın Yorumları ana sayfasından ulaşabilirsiniz.

Neden defter yerine tablo?

Not defteri, alımları sırayla yazmak için yeterlidir. Ama toplamı görmek için her seferinde baştan toplamanız gerekir. Farklı ürünler girince iş daha da karışır. Bir gram külçe ile bir çeyreği aynı sütunda toplamak doğru sonuç vermez.

Tablo bu sorunu üç şekilde çözer:

• Ortak birim. Her altını saf altın karşılığına, yani has grama çevirirsiniz.
• Otomatik toplam. Yeni satır ekledikçe toplamlar kendiliğinden güncellenir.
• Karşılaştırma. Bu ay ile geçen ay arasındaki farkı tek bakışta görürsünüz.

Kâğıttan vazgeçmeniz gerekmez. Aynı sütunları bir deftere çizgilerle de kurabilirsiniz. Sadece toplamları elle yapmanız gerekir.

Alım tablosunda hangi sütunlar olmalı?

İlk tablonuz alım kayıtlarıdır. Her satır bir alım işlemidir. Önerdiğimiz sütunlar şunlar:

1. Tarih. Alımın yapıldığı gün.
2. Ürün. Gram külçe, çeyrek, bilezik, banka hesabı gibi.
3. Adet. Ziynet altınlarında adet önemlidir.
4. Gram. Tartılan ya da belgede yazan ağırlık.
5. Milyem. Ürünün binde saflığı: 24 ayar için 995, 22 ayar için 916 gibi.
6. Has gram. Gram × milyem ÷ 1000.
7. Ödenen tutar. İşçilik ve masraflar dahil, cebinizden çıkan para.
8. Nerede. Evde, kiralık kasada, banka hesabında.
9. Belge. Fatura numarası ya da işlem dekontu.

En kritik sütun has gramdır. Farklı ayarlardaki altınları ancak bu sütunla toplayabilirsiniz. Has altının ne olduğunu has altın rehberimizde ayrıntılı anlattık.

"Nerede" sütunu da gözden kaçmasın. Altının bir kısmı bankada, bir kısmı evde olabilir. Bankadaki altının fiziki altından nasıl farklılaştığını banka altın hesabı rehberimizde bulabilirsiniz.

Örnek alım tablosu

Aşağıdaki tablo dört aylık hayalî bir birikimi gösteriyor. Rakamlar gerçek fiyat değil, tamamen örnektir. Amaç yalnızca tablonun nasıl çalıştığını göstermek.

Çeyrek altının ağırlığını yaklaşık 1,75 gram ve ayarını 22 kabul ettik. Gerçek ağırlık üretim toleransına göre küçük farklar gösterebilir. Ayrıntılar için çeyrek altın fiyat sayfamıza bakabilirsiniz.

Dikkat ederseniz toplam gram 5,75 iken toplam has gram 5,583'tür. Fark çeyreğin 22 ayar olmasından gelir. Birikiminizin gerçek altın karşılığını gösteren rakam has gramdır.

Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?

Ortalama maliyet, bir has gram altına ortalama ne ödediğinizi gösterir. Formül basittir:

Ortalama maliyet = Toplam ödenen tutar ÷ Toplam has gram

Yukarıdaki örnek tabloda bu, 17.950 ÷ 5,583 işlemidir. Sonuç has gram başına yaklaşık 3.215 TL çıkar. Bu tutar da örnektir, gerçek bir fiyat değildir.

Bir hesap tablosu programı kullanıyorsanız bu hesabı tek bir hücreye yazabilirsiniz. Türkçe arayüzlerde toplama işlevi genellikle "TOPLA" adını taşır. Ödenen sütununun toplamını, has gram sütununun toplamına bölmeniz yeterlidir.

Ortalama maliyeti doğru tutmanın iki şartı var:

• Ödenen sütununa her şeyi yazın. İşçilik, komisyon, kargo gibi kalemler de maliyetinizin parçasıdır.
• Hediye altınları ayrı işaretleyin. Para ödemediğiniz altını tabloya sıfır tutarla yazarsanız ortalama maliyet düşük görünür. "Hediye" diye ayrı bir işaret koymak tabloyu daha anlaşılır yapar.

Birikimin bugünkü değeri nasıl ölçülür?

Burada sık yapılan bir hata var. Pek çok kişi birikimini ekranda gördüğü satış fiyatıyla çarpar. Oysa elinizdeki altını satmak isteseniz kuyumcunun alış fiyatı geçerli olur. Bu fiyat, sizin aldığınız fiyattan düşüktür. Aradaki farkın nedenini alış-satış farkı rehberimizde anlattık.

Bu yüzden değerleme sütununda "bozdurursam elime ne geçer?" sorusunu cevaplayın. Bir örnekle bakalım. Rakamlar varsayımdır:

• Kuyumcunun gram külçe için alış fiyatı: gram başına 3.100 TL (örnek)
• Kuyumcunun çeyrek için alış fiyatı: adet başına 5.000 TL (örnek)
• Banka hesabındaki 1 gram için bankanın alış fiyatı: 3.100 TL (örnek)

Toplam bozdurma değeri 4 gram × 3.100 + 5.000 = 17.400 TL olur. Ödenen tutar 17.950 TL idi. Bu varsayımla birikim, kâğıt üzerinde 550 TL eksidedir. Yalnızca satış fiyatına bakan biri ise kendini kârda sanabilirdi.

Güncel gösterge fiyatları gram altın fiyat sayfamızdan izleyebilirsiniz. Bozdurma değerini en doğru gösteren rakam ise gittiğiniz kuyumcunun ya da bankanın o günkü alış fiyatıdır.

Aylık özet tablosu nasıl tutulur?

Alım tablosu ayrıntıları tutar. Aylık özet ise büyük resmi gösterir. Ayda bir, örneğin her ayın ilk günü, tek bir satır ekleyin.

Bu örnekte hedef 20 has gram olarak varsayıldı. Tüm tutarlar örnektir, gerçek fiyat değildir.

Özet tablosunun en yararlı sütunu sondakidir. Fiyat inip çıksa da "hedefe kalan gram" yalnızca siz alım yaptıkça azalır. Bu, fiyat dalgalanmasına takılmadan ilerlemeyi görmenizi sağlar. Hesaplarınızı kontrol etmek için altın hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Tabloyu bozan yaygın hatalar

Tablo ancak doğru verilerle işe yarar. En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Gram ile has gramı karıştırmak. 22 ayar bir bileziği 24 ayar gibi toplamak birikiminizi olduğundan büyük gösterir.
• Satışları silmek. Bir altını bozdurduğunuzda satırı silmeyin. Eksi işaretli yeni bir satır ekleyin. Böylece geçmiş kaybolmaz.
• Bozdurmayı yanlış fiyatla değerlemek. Değerlemede kuyumcunun alış fiyatını kullanın.
• Belgesiz satır. Fatura numarası olmayan satırlar ileride sorun çıkarabilir.
• Düzensiz güncelleme. Aylık özeti atlamak, karşılaştırma imkânını ortadan kaldırır.

Bir de alışkanlık meselesi var. Tabloyu her gün açıp fiyata bakmak, kararlarınızı aceleye getirebilir. Ayda bir güncellemek çoğu birikimci için yeterlidir.

Bilezik ve takılar tabloya nasıl girer?

Takı birikimin bir parçasıysa, onu da tabloya ekleyin. Gram ve ayar bilgisini faturadan alın. Fatura yoksa güvendiğiniz bir kuyumcuda tartıp ayarını öğrenebilirsiniz.

Takıda bir ek sütun işinize yarar: işçilik. Takıya ödediğiniz bedelin bir kısmı işçiliktir ve bozdurmada genellikle geri dönmez. Bu yüzden takının ortalama maliyeti, külçeye göre daha yüksek görünür. Bunu ayrı sütunda görmek, ileride şaşırmanızı önler.

Fiyat takibini düzenli bir alışkanlığa çevirmek isterseniz altın fiyatı nasıl takip edilir rehberimize de göz atın.

Sık sorulan sorular

Tabloyu kâğıtta mı, telefonda mı tutmalıyım? İkisi de olur. Hesap tablosu toplamları otomatik yapar. Kâğıt ise elektrik ve şifre gerektirmez. Önemli olan düzenli güncellemektir.

Banka altın hesabını ayrı tabloda mı tutmalıyım? Aynı tabloda tutup "Nerede" sütununda "Banka" yazmak yeterlidir. Böylece toplam birikiminizi tek yerde görürsünüz.

Hediye gelen altını tabloya nasıl yazarım? Gram ve ayarını yazın, ödenen sütununa "hediye" notu düşün. Ortalama maliyet hesabında bu satırları ayrı değerlendirmek daha doğru olur.

Ne sıklıkla güncellemeliyim? Her alımda alım tablosunu, ayda bir de özet tablosunu güncellemek çoğu kişi için yeterlidir.

Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir. Tablo yalnızca birikiminizi görünür kılmak için bir araçtır.